Po ciężkim hormonalnie I trymestrze nadchodzi trymestr spokojny, harmonijny. W tym okresie poczujesz się dobrze, zwiększy się ochota na seks, a ciało pokaże, że nosi w sobie owoc Waszej miłości. Poczujesz pierwsze ruchy dziecka, poznasz jego płeć. To z pewnością najprzyjemniejszy okres całej ciąży…

4 miesiąc

Dziecko

Czwarty miesiąc to okres gwałtownych zmian. Wzrost dziecka dochodzi do około 14 cm, a ciężar do 200 g. Doskonalą swoje funkcje narządy wewnętrzne, np. serce przepompowuje dziennie 30 litrów krwi w tempie dwukrotnie szybszym od rytmu serca matki, tj. 120-160 uderzeń na minutę, organizm syntetyzuje białka, wydziela hormony. Jeśli dziecko jest dziewczynką, w jej jajnikach zostają utworzone wszystkie komórki jajowe. Twarz przybiera bardziej „ludzkie” proporcje: oczy kierują się ku przodowi, uszy ustawiają się na właściwym miejscu. Wzrost tułowia jest szybszy niż głowy, dzięki czemu normują się ich proporcje.
W mózgu tworzą się bruzdy i zwoje, przez co powiększa się jego powierzchnia oraz wzrasta dynamicznie sieć połączeń między komórkami nerwowymi w całym ciele. Dziecko jest bardzo aktywne, wykonuje około 20 tysięcy różnych ruchów w ciągu dnia. Stają się one płynne i pełne wdzięku. Maluch reaguje już na smak i zapach wód płodowych, jest wrażliwy na dotyk i zmianę ciśnienia w przestrzeni, w której jest zanurzony, np. wskutek ucisku na brzuch matki kopie i skręca się. W czwartym miesiącu zaczynają rosnąć włosy dziecka.

Mama

Zanika większość nieprzyjemnych objawów z I trymestru. Piersi osiągają końcową wielkość, brodawki sutkowe ciemnieją. Może rozpocząć się produkcja siary. Brzuszek zaokrągla się coraz bardziej. Hormony oraz brak nieprzyjemnych dolegliwości spowodują, że możesz mieć większą ochotę na seks. Pod koniec tego miesiąca (w 18-20 tygodniu) możesz odczuć pierwsze ruchy swojego dziecka.

5 miesiąc

Dziecko

W piątym miesiącu dziecko osiąga 20 cm wzrostu i do 450 g wagi. Około 18-20 tygodnia matka odczuwa pierwsze ruchy dziecka – w postaci delikatnych muśnięć lub jako puszczanie bąbelków. Dziecko jest bardzo aktywne, a jego ruchliwość zależy od odziedziczonego temperamentu oraz trybu życia matki. Rosną mu włosy, brwi i rzęsy oraz paznokcie. Ciało zostaje pokryte mazią płodową. W 18 tygodniu ostatecznie wykształca się macica i rozpoczyna się proces udrażniania pochwy u dziewczynki. W 20 tygodniu jądra u chłopca zaczynają zstępować z tylnej ściany brzucha.
Dziecko ćwiczy ruchy ssące warg, reaguje na smak wód płodowych, połykając ich więcej, gdy stają się słodsze, a zaprzestając picia, gdy są gorzkie, kwaśne lub słone. Wrażliwość dotykowa pozwala mu odczuć świat wewnątrzmaciczny, dotyka siebie, pępowiny, łożyska, ścian macicy. Silne bodźce, zmieniające warunki w łonie wywołują dyskomfort, któremu dziecko stara się aktywnie przeciwstawić. W tym okresie można uspokajać dziecko przemawiając do niego czule, słuchając muzyki lub śpiewając, czytając to, co wprawia matkę w dobry nastrój.

Mama

Pojawiają się przebarwienia ciążowe na brzuchu (brązowieje kresa biała od spojenia łonowego do pępka), mogą pojawić się przebarwienia na twarzy. Rysy twarzy zaokrąglają się. Mogą pojawić się rozstępy, obrzęki kostek, kurcze łydek, krwawienia z dziąseł lub nosa, bóle krzyża. Do 20 tygodnia ciąży prawidłowo mama powinna przybrać 6 kg.

6 miesiąc

Dziecko

Już w szóstym miesiącu proporcje ciała dziecka stają się podobne do tych, jakie będą przy urodzeniu. Wtedy też osiąga ono 25-30 cm wzrostu i do 820 g wagi.
Skóra, która staje się pomarszczona, częściowo przezroczysta, różowa lub czerwona, jest obficie pokryta mazią płodową. Płuca zaczynają wytwarzać surfaktant, który pomoże im po urodzeniu w rozprężaniu się i nabieraniu powietrza. Dziecko magazynuje już produkty potrzebne po urodzeniu, np. wapń, żelazo, białka, ciała odpornościowe. Wytwarzają się wiązadła stawowe, kostnieje szkielet.
Zakończyło się powstawanie komórek nerwowych, natomiast intensywnie zwiększa się liczba połączeń między nimi, np. w mózgu na obszarze wielkości łebka od szpilki mieści się około 70 tysięcy komórek, a pomiędzy nimi w 24. tygodniu życia istnieje już 124 miliony połączeń. W czasie snu pojawia się u dziecka tzw. faza REM, tzn. szybkich ruchów gałek ocznych (marzeń sennych), w czasie której następuje dojrzewanie mózgu (porządkowanie wrażeń i odczuć, ich selekcjonowanie i zapamiętywanie). Dziecko ćwiczy ruchy ssące warg. Uczy się od matki rytmu naprzemiennej aktywności.
Dalszy rozwój dziecka polegać będzie na doskonaleniu pracy wszystkich działających już narządów i układów, nabieraniu wagi i powiększaniu wzrostu.

Mama

Ruchy dziecka są zdecydowanie wyraźniej odczuwalne. Może pojawić się świąd skóry brzucha, co jest związane z powiększaniem się jego obwodu. Dno macicy sięga pępka. Mogą pojawić się dokuczliwe bóle krzyża. Należy zacząć odpoczywać na lewym boku – duża macica może powodować ucisk na duże naczynia krwionośne, co daje uczucie duszności i słabości.

Wizyty kontrolne i badania zalecane przez Ministerstwo Zdrowia:

W ciągu tych trzech miesięcy powinnaś się zgłaszać na wizyty kontrolne tak jak do tej pory – co 4 tygodnie. W 12-14, a później około 20 tygodnia lekarz zrobi Ci badanie USG i wysłucha dzięki niemu czynności serca Maleństwa. Będzie kontynuował dotychczas wykonywane badania i pomiary. Zbada Twój brzuch, ponieważ da się już ocenić wysokość dna macicy. W 26 tygodniu wykonuje się test doustnego obciążenia glukozą – jako badanie przesiewowe pozwalające stwierdzić cukrzycę ciężarnych – chorobę mającą ogromny wpływ na rozwijające się dziecko.

Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia w 11-14 tygodniu ciąży:

  1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
  2. Badanie ginekologiczne (we wzierniku i zestawione)
  3. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
  4. Pomiar masy ciała
  5. Ocena ryzyka ciążowego
  6. Propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej
  7. Kontrola stanu zdrowia jamy ustnej

Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne

  1. Badanie ultrasonograficzne
  2. Badanie ogólne moczu
  3. Badanie cytologiczne, jeśli nie było wcześniej wykonane w okresie ciąży

Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia w 15-20 tygodniu ciąży:

  1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
  2. Badanie ginekologiczne (we wzierniku i zestawione)
  3. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
  4. Pomiar masy ciała
  5. Ocena ryzyka ciążowego
  6. Propagowanie zdrowego stylu życia

Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne

  1. Morfologia krwi
  2. Badanie ogólne moczu
  3. Badanie czystości pochwy
  4. Badanie cytologiczne, jeśli nie było wcześniej wykonane w okresie ciąży

Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia w 21-26 tygodniu ciąży:

  1. Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
  2. Badanie ginekologiczne (we wzierniku i zestawione)
  3. Ocena czynności serca płodu
  4. Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
  5. Pomiar masy ciała
  6. Ocena ryzyka ciążowego
  7. Propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej
  8. Kontrola stanu jamy ustnej
  9. Praktyczne i teoretyczne przygotowanie do porodu, połogu, karmienia piersią i rodzicielstwa w formie grupowej lub indywidualnej

Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne

  1. Badanie stężenia glukozy we krwi po doustnym podaniu 75 g glukozy (w 24-28 tygodniu ciąży) – dwukrotne oznaczenie stężenia glukozy: przed podaniem glukozy (na czczo) oraz po 2 godzinach od podania glukozy
  2. Badanie ultrasonograficzne
  3. Badanie ogólne moczu
  4. Przeciwciała anty-Rh u kobiet z Rh (-)
  5. U kobiet z ujemnym wynikiem w I trymestrze – badanie w kierunku toksoplazmozy
  6. Badanie cytologiczne, jeśli nie było wcześniej wykonane w okresie ciąży