Oto kilka ważnych informacji dotyczących najważniejszych elementów opieki nad noworodkiem i niemowlęciem.

Sen i wzorce zasypiania

Są one różne dla każdego niemowlęcia, ale mają kilka wspólnych cech

  • większość noworodków i młodych niemowląt śpi między karmieniami i budzi się co 2-3 godziny domagając się posiłku
  • większość niemowląt w wieku 3-4 miesiące przesypia 9-11 godzin w nocy
  • duża część roczniaków odbywa w ciągu dnia drzemkę poranną i poobiednią
  • wszelkie rytuały związane z zasypianiem warto wprowadzać już w wieku niemowlęcym, ponieważ może to zapobiec późniejszym problemom z uśnięciem u dziecka

Rozwój ząbków i higiena jamy ustnej

  • pierwsze ząbki pojawiają się najczęściej w okolicy 6 miesiąca, na początku wyrznają się dolne siekacze
  • czyszczenia pierwszych ząbków powinno się dokonywać się za pomocą wilgotnej szmatki lub gazika nawiniętego na palec i zwilżonego naparem z rumianku; można również korzystać z miękkich szczoteczek dla niemowląt, które nakłada się na palec
  • w celu zapobiegania próchnicy należy po każdym nocnym karmieniu dziecka mlekiem wyczyścić mu ząbki (mleko jest świetną pożywką dla bakterii i powoduje szybki rozwój próchnicy)

Wydalanie

  • dobowy rytm wydalania ustala się zazwyczaj do 2 tygodnia życia i jest uzależniony od ilości karmień
  • kolor i konsystencja stolców jest zależna od diety dziecka. Po wprowadzeniu posiłków stałych stolec ulega zmianie
  1. niemowlęta karmione piersią: stolce są żółtopomarańczowe i mają miękką konsystencję, mają kwaśny lecz niedrażniący zapach, ilość stolców – kilka na dobę w ciągu pierwszych 2 miesięcy, potem 4-5 dziennie do czasu wprowadzenia pokarmów stałych
  2. niemowlęta karmione butelką: niemowlęta karmione preparatami na bazie mleka mają stolce w kolorze żółtym lub brązowym o konsystencji miękkiej lub uformowanej, karmione pokarmami na bazie soi mają stolce zielone o drażniącym zapachu, a dzieci otrzymujące hydrolizaty białkowe mają kupki żółtozielone, miękkie lub płynne, z małą domieszką śluzu; dzieci karmione butelką mają zwykle 2-4 stolce dziennie
  • wydalanie moczu wynosi średnio 200-300 ml dziennie w 20 porcjach dziennie w ciągu pierwszych 7 dni życia dziecka. Niemowlęta do pierwszego roku życia wydalają średnio 350-550 ml dziennie.

Zabawa i zabawki dziecięce

Zabawa pobudza rozwój i poznanie świata, stymuluje rozwój psychologiczny, uczy wyrażania i przekazywania uczuć, rozwija zdolności czuciowo – ruchowe. Zazwyczaj niemowlę bawi się samo.

Zabawki powinny być bezpieczne i odpowiednie do wieku, nie powinny zawierać małych częściktóre można odczepić i ostrych krawędzi i kantów. Zabawki odpowiednie do wieku powodują krótkotrwałe skupienie uwagi, mają intensywne kolory, aby zapewnić odpowiednią stymulację.

Odpowiednie zabawki dla konkretnych grup wiekowych to:

  • 1-3 miesiące: pluszaki, grzechotki, pozytywki – zabawki bez ruchomych części
  • 4-6 miesięcy: gumowe i piszczące gryzaczki, kolorowe pudełka do wkładania klocków
  • 7-9 miesięcy: szmacianki, gumowe zabawki do kąpieli, duże piłki i duże klocki
  • 10-12 miesięcy: trwałe książki z obrazkami, duże klocki do budowania wieży, zabawki z elementami do przyciskania

Środki bezpieczeństwa

Główną przyczyną śmierci w okresie niemowlęcym są przypadkowe urazy. Najczęstszymi urazami prowadzącymi do śmierci są:

  • wypadnięcie z łóżeczka i upadek ze schodów
  • połknięcie i aspiracja małych elementów prowadzące do uduszenia
  • zatrucie spowodowane przypadkowym połknięciem leków lub środków toksycznych, substancji chemicznych (np. środków czystości)
  • uduszenie przez przypadkowe zakrycie nosa i ust, ucisk na gardło lub klatkę piersiową, przedłużony brak powietrza (np. w zamkniętym samochodzie) lub uduszenie (np. między szczebelkami łóżka, sznurkami)
  • poparzenia gorącymi cieczami, jedzeniem, podczas kąpieli w zbyt gorącej wodzie, nadmiernej ekspozycji na słońce, porażenia prądem
  • wypadki samochodowe, najczęściej związane z nieprawidłowym zamocowaniem lub nieprawidłowym użyciem fotelika samochodowego