Udało się – jesteś w ciąży! Jest to zupełnie nowy stan dla Twojego organizmu. Co się wtedy dzieje z Twoim organizmem? Jakie zmiany pojawiają się w Twoim ciele? Jak rozwija się dziecko? Oto krótki przewodnik po ciąży – po I trymestrze…
1 miesiąc
Dziecko
Na początku zarodek jest zbiorem komórek, które mnożą się i formują. Po 14 dniach od zapłodnienia dochodzi do zagnieżdżenia zarodka w błonie śluzowej macicy.
14-15 dzień - Pojawienie się smugi pierwotnej
16-18 dzień - Pojawienie się wyrostka struny grzbietowej, komórki hemopoetyczne obecne w pęcherzyku żółtkowym
19-20 dzień - Mezoderma wewnątrzzarodkowa rozciąga się pod całą powierzchnią ektodermy; koniec powstawania smugi pierwotnej; zaczynają powstawać naczynia pępkowe i fałdy nerwowe w okolicy dogłowowej
20-21 dzień - Fałdy nerwowe w okolicy dogłowowej wysokie; rynienka nerwowa głęboka; zarodek zaczyna się wyginać
22-23 dzień – W okolicy szyjnej fałdy nerwowe zrastają się ze sobą; szeroko otwarte otwory cewy nerwowej: przedni i tylny; obecne łuki skrzelowe I i II; cewa serca zaczyna się fałdować
24-25 dzień – Odbywa się fałdowanie poprzeczne; otwór cewy nerwowej przedni zamknięty lub w trakcie zamykania; powstają pęcherzyki oczne; pojawiają się plakody uszne
26-27 dzień - Otwór cewy nerwowej tylny zamknięty lub w trakcie zamykania; pojawia się pączek kończyny górnej; istnieją 3 pary łuków skrzelowych
28-30 dzień - Powstaje IV łuk skrzelowy; pojawia się pączek kończyny dolnej; istnieją: pęcherzyk uszny i plakoda soczewki
Pod koniec 1 miesiąca waga maleństwa wynosi około 0,4 g, a długość ciała to 4 mm.
Mama
Miesiączka nie pojawia się w terminie. Mogą – ale nie muszą – pojawiać się pierwsze domyślne objawy ciąży takie jak senność, zmęczenie, poranne nudności. Piersi stają się obrzęknięte i tkliwe.
2 miesiąc
Dziecko
31-35 dzień - Kończyny górne mają kształt podobny do wioseł; powstają dołki węchowy; zarodek ma kształt litery C
36-42 dzień - W płytkach pierwotnych ręki o stopy obecne zawiązki palców; wyraźne pęcherzyki mózgowia; ze wzgórków usznych powstaje małżowina uszna; rozpoczyna się powstawanie przepukliny pępkowej
43-49 dzień - Widoczna pigmentacja siatkówki; oddzielają się od siebie zawiązki palców; istnieją brodawki sutkowe i powieki; w procesie tworzenia wargi górnej zrastają się ze sobą wyniosłość szczękowa i wyniosłość nosowa środkowa; wyraźna przepuklina pępkowa
50-56 dzień - Kończyny długie, zgięte w łokciach i w kolanach; palce rąk i stóp oddzielone od siebie; twarz podobna do twarzy noworodka; zanika ogon; przepuklina pępkowa istnieje do końca 3 miesiąca
W połowie tego okresu zarodek ma 4 mm długości i przypomina bąbelek. Pod koniec tego okresu zarodek zacznie nabierać kształtów fasolki. Z końcem 2 miesiąca Maleństwo waży już ok 2 g i mierzy ok 3,5 cm.
Rozwój zarodkowyjest okresem niezwykle wrażliwym. Powstają zawiązki wszystkich narządów, w związku z czym został nazwany okresem organogenezy. W ciągu tych tygodni w bardzo dużej mierze od stanu zdrowia matki zależy, czy w procesie organogenezy nie będzie żadnych zaburzeń. Istnieje wiele czynników powodujących wady wrodzone, często letalne dla płodu, które każda ciężarna powinna znać by móc ich odpowiednio wcześniej uniknąć. W pierwszym trymestrze ciąży należy do niezbędnego minimum ograniczyć przyjmowanie leków, unikać wszelkich zakażeń, kontaktu ze szkodliwymi czynnikami chemicznymi (głównie używki, ale również inne), fizycznymi (promieniowanie X). Dobro dziecka jest zdecydowanie ważniejsze.
Mama
Nie pojawiła się druga miesiączka. Prawdopodobnie zaczną pojawiać się tzw. zachcianki. Możliwe, że zaczną się problemy z cerą a także podyktowane szalejącymi hormonami zmiany nastrojów, drażliwość, płaczliwość.
3 miesiąc
Dziecko
W 9-12 tygodniu wszystkie zasadnicze części mózgu są już ukształtowane. Co sekundę przybywa kilka tysięcy nowych komórek nerwowych. Stopniowo całe ciało nabiera wrażliwości na dotyk. Wielokrotnie wzrasta liczba połączeń nerwowo-mięśniowych. Głowa stanowi 1/3 długości ciała dziecka.
Dziecko ćwiczy swoje ruchy, poruszając się w macicy. Występuje już odruch ziewania, przeciągania. Dziecko zaczyna ćwiczyć mięśnie potrzebne mu po urodzeniu do oddychania, pobierania pokarmu i wydawania głosu, połyka wody płodowe. Podciąga górną wargę, co jest wstępem ćwiczenia ssania. Jego skóra pokrywa się meszkiem, pojawiają się zawiązki paznokci i zębów mlecznych. Szpik kostny zaczyna produkować krwinki, woreczek żółciowy – żółć, trzustka – insulinę, przysadka – hormon wzrostu, nerki rozpoczynają swoją pracę produkując mocz. Pod koniec trzeciego miesiąca dziecko wykazuje w swym zachowaniu cechy indywidualne – mięśnie twarzy przyjmują układ zgodny z odziedziczonymi cechami. Pod koniec 12 tygodnia w badaniu USG można rozpoznać płeć dziecka. Jego długość CS wynosi wtedy około 87 mm, a masa ciała około 45 g.
Mama
Powoli zaczynają ustępować poranne nudności, zwiększa się apetyt mamy. Dno macicy zaczyna wyłaniać się znad spojenia łonowego, dzięki temu powoli zarysowuje się kształt brzuszka. Włosy stają się grubsze, zdrowsze. Zaczyna się wyraźne przybieranie na wadze (z powodu wzrostu masy dziecka, łożyska, macicy i zwiększonej ilości krwi w organizmie).
Wizyty kontrolne i badania
Pierwsza wizyta u ginekologa powinna się odbyć w okolicach 6-8 tygodnia ciąży. Każda kolejna w tym trymestrze powinna odbywać się co 4 tygodnie.
Potrzeba takiej ilości wizyt wynika z konieczności stałego kontrolowania stanu zdrowia mamy i jej dziecka – w ciąży mogą pojawiać się niespecyficzne objawy, które świadczą o nieprawidłowościach, a zauważyć je może czasem tylko ginekolog.
Świadczenia profilaktyczne wykonywane przez lekarza lub położną i działania w zakresie promocji zdrowia do 10 tygodnia ciąży:
- Badanie ogólne podmiotowe i przedmiotowe
- Badanie we wzierniku i zestawione
- Pomiar ciśnienia tętniczego krwi
- Badanie gruczołów sutkowych
- Określenie wzrostu i masy ciała
- Ocena ryzyka ciążowego
- Propagowanie zdrowego stylu życia, w tym zdrowia jamy ustnej
- Przekazanie informacji o możliwości wykonania badań w kierunku wad uwarunkowanych genetycznie
- W przypadku opieki sprawowanej przez położną obowiązkowa konsultacja lekarza ginekologa
Badania diagnostyczne i konsultacje medyczne
- Grupa krwi i Rh (jeżeli nie wykonano przed ciążą)
- Przeciwciała odpornościowe (Odczyn Coombsa)
- Morfologia krwi
- Badanie ogólne moczu
- Badanie cytologiczne
- Badanie czystości pochwy
- Badanie poziomu glukozy we krwi na czczo
- VDRL
- Badanie stomatologiczne, uwzględniające ocenę stanu zdrowia jamy ustnej, określenie potrzeb profilaktyczno-leczniczych i ustalenie planu leczenia
- Badania HIV i HCV
- Badanie w kierunku toksoplazmozy (IgG i IgM) i różyczki
