Schemat żywienia niemowląt mlekiem modyfikowanym na co zwrócić uwagę?

Schemat żywienia niemowląt mlekiem modyfikowanym powinien być dopasowany do wieku dziecka, wskazań medycznych, składu mieszanki zbliżonego do pokarmu kobiecego oraz rygorów bezpieczeństwa określonych w przepisach Unii Europejskiej, a także do sposobu podawania i potrzeb indywidualnych niemowlęcia [1][2][4]. Od urodzenia do 6. miesiąca życia stosuje się mleko początkowe, a wraz z wprowadzaniem żywienia uzupełniającego około 6. miesiąca życia rozpoczyna się przechodzenie na mleko następne przeznaczone od 7. miesiąca życia [1][5].

Czym jest mleko modyfikowane?

Mleko modyfikowane to mieszanka mleczna powstała głównie na bazie mleka krowiego lub koziego, technologicznie dostosowana tak, aby jej skład przypominał pokarm kobiecy [2]. Wytwarza się je także z izolatów białka sojowego oraz z białek poddanych hydrolizie, co pozwala dopasować preparat do określonych potrzeb zdrowotnych niemowląt [2].

Jego celem jest uzupełnienie diety niemowlęcia lub zapewnienie alternatywy dla karmienia naturalnego, gdy karmienie piersią nie jest możliwe lub zalecane ze względów medycznych [1].

Jak wygląda schemat żywienia niemowląt mlekiem modyfikowanym?

• Preparaty do początkowego żywienia stosuje się od urodzenia do 6. miesiąca życia, zgodnie z najbardziej restrykcyjnymi wymogami składu i bezpieczeństwa dla tej grupy wiekowej [1][2].
• Preparaty do dalszego żywienia przeznaczone są od 7. miesiąca życia, a przejście na nie wiąże się z okresem wprowadzania żywienia uzupełniającego około 6. miesiąca życia [1][5].
• Istnieją preparaty dla wcześniaków i noworodków z niską masą urodzeniową, które uwzględniają ich specyficzne potrzeby żywieniowe po wypisie ze szpitala [1].
• W uzasadnionych sytuacjach stosuje się mieszanki niskolaktozowe lub bezlaktozowe oraz mieszanki o podwyższonej kwaśności [4].

Pokarm sztuczny można podawać butelką, łyżeczką, kieliszkiem lub sondą, a mieszankę zawsze przygotowuje się według zaleceń producenta [4].

Na co zwrócić uwagę przy wyborze preparatu?

• Etap życia dziecka ponieważ inne są wymagania żywieniowe noworodka i niemowlęcia do 6. miesiąca niż dziecka po rozpoczęciu rozszerzania diety [1][4].
• Specjalne wskazania zdrowotne takie jak nietolerancje, alergie, kolki i trudności z jedzeniem wymagają doboru specjalistycznych mieszanek o odpowiednim profilu składu lub stopniu hydrolizy białka [1][4].
• Skład jakościowo ilościowy obejmujący białka, tłuszcze, węglowodany oraz mikro i makroskładniki powinien odpowiadać zapotrzebowaniu noworodka i niemowlęcia [2].
• Bezpieczeństwo i regulacje zgodność z unijnymi wymaganiami w tym z najbardziej restrykcyjnymi normami dla mleka początkowego oraz kontrola bezpieczeństwa mikrobiologicznego [2].
• Indywidualizacja doboru preparatu w zależności od wieku stanu zdrowia i tolerancji dziecka w tym konieczność wyboru mieszanek pozbawionych określonych składników lub z odpowiednią hydrolizą [1].

Jak modyfikowane jest mleko krowie w mieszankach?

W zakresie białka obniża się jego ogólną ilość oraz zmienia proporcje usuwając część kazeiny i zwiększając udział białek serwatkowych które są lżej strawne dla niemowląt [3].

W zakresie tłuszczów część tłuszczu mlecznego zastępuje się tłuszczami roślinnymi stanowiącymi źródło nienasyconych kwasów tłuszczowych w tym DHA istotnych dla prawidłowego rozwoju [3].

W zakresie węglowodanów zwiększa się ilość laktozy która jest głównym węglowodanem mleka kobiecego i w mieszankach jej poziom bywa niemal dwukrotnie wyższy niż w mleku krowim [3].

W zakresie składników mineralnych i witamin obniża się zawartość sodu potasu i chloru oraz wzbogaca preparaty w składniki charakterystyczne dla mleka kobiecego w tym żelazo a także często probiotyki i prebiotyki [3].

Czy skład mleka modyfikowanego musi przypominać pokarm kobiecy?

Skład mieszanek powinien być zbliżony do pokarmu kobiecego i obejmować odpowiednie ilości białka tłuszczów węglowodanów oraz mikro i makroskładników zaspokajających potrzeby żywieniowe noworodka i niemowlęcia [2].

Wymagania dotyczące stopnia modyfikacji i składu są szczegółowo uregulowane w przepisach Unii Europejskiej z najsurowszym reżimem dla preparatów początkowych przeznaczonych dla niemowląt do 6. miesiąca życia [2].

Kiedy mleko modyfikowane jest zalecane medycznie?

Do głównych wskazań należą nietolerancje pokarmowe w tym nietolerancja laktozy oraz galaktozemia co wymaga zastosowania odpowiednio dobranych mieszanek [1].

Zalecenia obejmują także sytuacje gdy dziecko ma zaburzenia związane z samodzielnym ssaniem co utrudnia karmienie piersią [1].

Wskazaniem mogą być przewlekłe choroby matki oraz konieczność przyjmowania leków wpływających na mleko jak również choroby matki zmieniające jego skład [1].

Stosowanie mieszanek jest również uzasadnione w alergii na białka mleka krowiego zgodnie z oceną kliniczną i doborem właściwego preparatu [1].

Jak bezpiecznie przygotować i podać mieszankę?

Mieszankę należy przygotować ściśle według instrukcji producenta co ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i prawidłowej wartości odżywczej posiłku [4].

Podawanie jest możliwe butelką łyżeczką kieliszkiem lub sondą co dostosowuje się do umiejętności i potrzeb zdrowotnych dziecka [4].

Nadzór jakościowy i wymogi mikrobiologiczne dla mieszanek są elementem systemu bezpieczeństwa określonego przez regulacje unijne co podkreśla wagę wyboru preparatów spełniających odpowiednie kryteria [2].

Co oznacza przejście z mleka początkowego na mleko następne?

Momentem przejścia jest rozpoczęcie żywienia uzupełniającego zwykle około 6. miesiąca życia przy jednoczesnym wprowadzaniu preparatu do dalszego żywienia który jest dedykowany od 7. miesiąca życia [1][5].

Dobór i tempo zmiany preparatu powinny wynikać z wieku i stanu dziecka oraz z zaleceń zdrowotnych uwzględniających jego tolerancję i potrzeby energetyczno odżywcze [1].

Podsumowując na co zwrócić uwagę decydując o żywieniu mlekiem modyfikowanym kluczowe są wiek i zdrowie dziecka rodzaj i skład mieszanki zgodność z regulacjami UE oraz właściwy sposób przygotowania i podawania przy indywidualizacji wyboru preparatu [1][2][4][5].