Uwaga!

Proszę nie zadawać mi pytań dotyczących prostej interpretacji testu obciążenia glukozą – wszystkie normy opisane są w poniższym artykule i nie wymagają komentarza!

Cukrzyca ciężarnych jest to grupa zaburzeń metabolicznych których wspólną cechą jest hiperglikemia. Częstość występowania wśród ciężarnych to 5-15%. Cukrzyca ciężarnych pojawia się po raz pierwszy w ciąży i znika po porodzie. Jeżeli cukrzyca po porodzie nie znika, oznacza to, że występowała już przed ciążą (cukrzyca typu 1 lub 2).

Czynniki ryzyka wystąpienia cukrzycy ciężarnych:

  • otyłość przed ciążą (powyżej 85 kg)
  • zbyt duży przyrost masy ciała w aktualnej ciąży
  • cukrzyca w rodzinie (bliski stopień pokrewieństwa)
  • cukrzyca stwierdzona w poprzedniej ciąży
  • duża masa ciała dzieci z poprzednich ciąż (powyżej 4001 g)
  • wielowodzie w obecnej ciąży
  • każdy epizod cukromoczu w I trymestrze obecnej ciąży
  • dwukrotnie stwierdzony cukromocz w II trymestrze obecnej ciąży
  • niewyjaśniony poród martwego dziecka, poronienie lub poród przedwczesny w poprzedniej ciąży
  • wady rozwojowe dzieci w poprzednich ciążach
  • gestoza (zatrucie ciążowe) w obecnej lub poprzedniej ciąży
  • przebycie 3 lub więcej ciąż

Do objawów cukrzycy ciążowej należą:

  • cukier we krwi
  • cukier w moczu
  • oddawanie nadmiernej ilości moczu
  • wzmożone pragnienie
  • utrata masy ciała
  • osłabienie, zmęczenie
  • świąd skóry we wczesnej ciąży
  • zakażenia grzybicze lub bakteryjne skóry
  • zaburzenia widzenia
  • kurcze łydek

Do zdiagnozowania cukrzycy ciężarnych wykonuje się test doustnego obciążenia glukozą.

Zalecenia Zespołu Ekspertów dotyczące wykrywania cukrzycy u ciężarnych:

  1. oznaczenie stężenia glukozy (cukru) we krwi powinno być wykonane u wszystkich ciężarnych przy I wizycie stwierdzającej ciążę
  2. test przesiewowy wykonywany u wszystkich ciężarnych w 24-28 tygodniu ciąży – doustne obiążenie 50 g glukozy
  3. test diagnostyczny wykonywany u ciężarnych z nieprawidłowym wynikiem testu przesiewowego – doustne obciążenie 75 g glukozy na czczo

Podczas pierwszej wizyty dokonuje się pomiaru poziomu cukru. Prawidłowe wyniki na czczo powinny wynosić:

60 – 100 mg% (3,36 – 5,6 mmol/l)- wynik prawidłowy

101 – 125 mg % (5,61 – 7,0 mmol/l) – nieprawidłowa tolerancja glukozy

powyżej 126 mg% (powyżej 7,01 mmol/l) – cukrzyca ciążowa

Prawidłowe wyniki po posiłku:

1 godzina po posiłku – 120 – 140 mg% (6,7 – 7,8 mmol/l)

2 godziny po posiłku – 100 – 120 mg% (5,6 – 6,7 mmol/l)

Stwierdzenie poziomu cukru powyżej 200 mg% w dowolnej porze dnia, niezależnie od czasu ostatniego posiłku, obliguje do zdiagnozowania cukrzycy.

Powyższe wyniki dotyczą również nieciężarnych.

Test przesiewowy doustnego obciążenia 50 g glukozy wykonuje się w 24 – 28 tygodniu ciąży. Nie wymaga bycia na czczo. Po wypiciu glukozy należy odczekać godzinę, należy w tym czasie siedzieć, nie wolno nawet spacerować po korytarzu (ponieważ powoduje to spalanie glukozy i fałszowanie wyniku!!). Krew pobiera się po godzinie – wyniki:

glukoza poniżej 140 mg% (poniżej 7,8 mmol/l)- wynik prawidłowy

glukoza na poziomie 141 – 199 mg% (7,81 – 11,0 mmol/l)- wynik nieprawidłowy, wymaga dalszej diagnostyki (wykonuje się test obciążeniem 75 g glukozy)

glukoza powyżej 200 mg% (powyżej 11,1 mmol/l) – rozpoznanie cukrzycy ciążowej – skierowanie do diabetologa

Test diagnostyczny doustnym obciążeniem 75 g glukozy wykonuje się w 32 tygodniu ciąży (po 4 tygodniach od testu przesiewowego) na czczo ( po 8 – 14 godzinnej przerwie w posiłkach). Na 3 dni przed wykonaniem dieta nie powinna być ograniczana, można jeść wszystko (przy ograniczaniu diety wynik będzie nieważny).

Przebieg testu:

  • pobranie krwi na czczo
  • należy wypić 300 ml płynu zawierającego 75 g glukozy w ciągu 5 minut
  • pobranie krwi po 1 i po 2 godzinach od wypicia roztworu
Cukrzycę ciężarnych stwierdza się, gdy w teście diagnostycznym:
  • glikemia na czczo wyniesie powyżej 100 mg% (5,6 mmol/l)
  • glikemia po 1 godzinie od obciążenia wyniesie powyżej 180 mg% (10,02 mmol/l)
  • glikemia po 2 godzinach od obciążenia wyniesie powyżej 140 mg% (7,8 mmol/l)
Wartości poniżej wskazanych oznaczają, iż nie stwierdza się cukrzycy ciążowej.

Dlaczego cukrzyca ciężarnych jest taka groźna?

  • cukrzyca powoduje wzrost występowania wad rozwojowych u dzieci
  • przyczynia się do większego odsetka poronień
  • powoduje zakażenia dróg moczowych i nerek u matki
  • może przyczynić się do stałego pogorszenia wzroku matki
  • może spowodować stan przedrzucawkowy oraz rzucawkę u matki – jest to stan zagrożenia życia matki i dziecka (stan przedrzucawkowy objawia się wysokim ciśnieniem krwi – powyżej 160/100 mmHg wraz z zaburzeniami widzenia, zaburzeniami słuchu i drganiem drobnych mięśni; rzucawca przypomina wyglądem atak padaczki)

Inne komplikacje cukrzycy ciężarnych

  • wielowodzie
  • trudność w odbyciu porodu (masa dziecka powyżej 4000 g to problem przy porodzie drogami natury)
  • możliwość krwotoku poporodowego
  • częstsze przypadki gestozy (zatrucia ciążowego)
  • porody przedwczesne (w 20 – 60%)
  • porody przez cięcie cesarskie (ok. 60%)
  • zespół zaburzeń oddychania u dziecka
  • zbyt niski poziom cukru u dziecka (jako odpowiedź na zbyt wysoki cukier u matki)
  • hiperbilirubinemia – powodująca nasiloną żółtaczkę noworodka
  • wady wrodzone w 10% 0 wady serca, nerek, układu nerwowego
  • zbyt duża masa urodzeniowa – powyżej 4000 g

Najlepszym sposobem na uniknięcie cukrzycy ciążowej jest unikanie tych czynników ryzyka, na które można mieć wpływ. A gdy wykryją u Ciebie cukrzycę ciężarnych:

- koniecznie dopilnuj wizyt u diabetologa i stosuj się do jego wskazówek

- mierz swój cukier i pamiętaj o tym, aby dopilnować jego prawidłowych poziomów

średni dobowy poziom cukru powinien wynosić 90 mg%

ryzyko wad rozwojowych u dziecka wzrasta przy średniej glikemii większej od 140 mg%

zwiększone ryzyko poronienia lub porodu przedwczesnego wzrasta przy średniej większej od 180 mg%

- dopilnuj prawidłowej diety cukrzycowej – diabetolog nauczy Cię obliczania wymienników węglowodanowych i komponowania prawidłowej diety

- jeżeli musisz wstrzykiwać sobie insulinę – pilnuj godzin i techniki wykonywanych wstrzyknięć

Pamiętaj, że Twoja ciąża wcale nie musi zakończyć się niepowodzeniem! Tylko od Ciebie zależy, jak będzie ona przebiegać i jak zdrowe urodzi się Twoje dziecko.

UWAGA DIETA CUKRZYCOWA!!

Osoby zainteresowane poznawaniem diety cukrzycowej zapraszam do zajrzenia w poniższe linki:

Zdrowe żywienie w cukrzycy – ulotka

Przykładowe jadłospisy dla chorych na cukrzycę